Waa 39-ee Barumsaa — Walaloo Afaan Oromoo

Barreessaa: [Maqaa Barreessaa] Barsiisaa: [Maqaa Barsiisaa] Barnoota: Afaan Oromoo fi Og-Aartaa Yeroo: Bitootessa 2026

Almost every educational poem in Afaan Oromo contrasts Ifa (Light) with Dukana (Darkness).

"Hubannoo ifa, gowwummaa dukkana" (Knowledge is light, ignorance is darkness.)

Poets urge listeners to chase away the "darkness of the mind" through the "torch of books."

The search for "Walaloo Afaan Oromoo Waa’ee Barumsaa" is more than a quest for literary entertainment; it is a search for the soul of Oromo pedagogy. In a world dominated by digital distraction and foreign languages, these 39 verses (and the thousands like them) serve as anchors.

To the Oromo youth: When you hear the rhythm of Walaloo, know that your ancestors are speaking. They are telling you to read, to question, to write, and to return to your community bringing the fire of knowledge.

"Barnootni qabeenya malee hin bade; namicha qabeessa taasisaa." (Education is wealth that never spoils; it makes a person rich.)

Let the 39 verses of wisdom echo from the highlands of Ethiopia to the cities of the diaspora. Hubannoo caalaa qabeenya hin jiru. (There is no wealth greater than knowledge.)


Meta Description: Explore the depth of Walaloo Afaan Oromoo Waa’ee Barumsaa – a 39-verse poetic tradition that uses metaphor and rhythm to advocate for literacy, cultural pride, and the power of learning in the Oromo language. Walaloo Afaan Oromoo Waa 39-ee Barumsaa

Kunooti, walaloo Afaan Oromoo waa'ee barumsaa fi qabxii 39 ti.

Mata Duree: Ibsa Barumsaa

Barummiin ifa lafa irratti, Iddoo dhugaatti nama geessa. Beekumsa lubbuu keenyaa, Qajeelfama jireenya keenyaa.

Lallaba nagaa fi tasgabbii, Ciminaa fi ofitti fakkii. Dandeettii fi ogummaa, Karaa bahuuf shoora.

Namoota dandeettii qaban, Hundi isaa irraa kan ka'e. Dhibee furmaata barbaadu, Yaada gaariin filatu.

Akkuma warraaqaa, Dargaggummaa fi qopheessa. Hojiin lafee dhuga, Barummiin libbuu dhuga.

Kutaa tokkutti haa ta'u, Kutaa lamaatti haa dhaqu. Yaadni waliin galuu, Qabiyyee fi barbaachisummaa.

Beekumsi humna caala, Dandeettis humna malee. Furmaata barbaachisu, Namatti tola gabaabu. Poets urge listeners to chase away the "darkness

Haala gaariin mul'isu, Karaa dhugaatti lallabu. Qajeelfama tokko tokko, Namatti fudhachuu dha.

Walitti dhufeenya cimaa, Fi fo'aa hin qabnee. Fudhachuu fi dhiisuu, Lamaan isaa badii.

Yaadni baay'ee darbe, Amala gaariin irra dhiyaate. Haala gaariin dhaqu, Karaa dhugaatti geessu.

Hubannoo: Walalloo kun qabiyyee barumsaa, bu'aa isaa, fi barbaachisummaa isaa ibsa. Lakkoofsi 39 yeroo tokko tokko walaloo Afaan Oromoo keessatti bakka adda addaa kan agarsiisu yoo ta'u, kunis qabiyyee garee walaloo agarsiisuu danda'a.

Walaloo Afaan Oromoo Waa 39-ee Barumsaa

Dahaluun gidduu jiraa fi gaarii dhaabatanii hanaa.

Translation:

There's a very beautiful and green forest up there. barumsi jaamaa ija baasa

If you're looking for educational materials or specific texts in Oromo, there are resources and educational platforms dedicated to the Oromo language and culture. For more precise texts, you might want to check:

Walaloo Afaan Oromoo waa’ee barumsaa irratti xiyyeeffatu barruu gabaabaa kanaan akka armaan gadiitti dhiyaateera. Barumsa: Urjii Kallattii Jireenyaa

Barumsi madda ifaa fi utubaa guddina hawaasa kamiyyuuti. Akkuma walaloon hedduun ibsan, barumsi jaamaa ija baasa, wallaalummaa balleessuun immoo qarooma fida. Afaan Oromoo keessatti barumsi "Ija lammaffaa" jedhamee kan waamamuuf, addunyaa kanaan dura hin beekne waan nuun gahuufi. Barumsi faayidaa hedduu qaba:

Beekumsaa fi Ogummaa: Barumni dandeettii dhuunfaa gabbisuun namni tokko ofii isaa fi biyya isaa akka tajaajilu taasisa. Beekumsa malee jireenyi dukkana.

Bilisummaa Sammuu: Wallaalummaan garbummaa sammuuti. Barumsi immoo yaada bilisaa fi mala jireenyaa madda qabaatu akka uumnu nu taasisa.

Guddina Hawaasummaa: Hawaasni barate waliin jireenyaa fi nagaadhaaf dursa kenna. Kun immoo guddina dinagdee fi sabummaatiif bu’uura.

Garuu barumsa dhandhamuuf obsaa fi carraaqqii guddaa gaafata. Akkuma gootonni keenya walaloo keessatti dubbatan, barumsi "hadhaa’ee eebbifama." Jechuun, adeemsi isaa dadhabbii fi qorumsa qabaatus, firiin isaa garuu dhandhamni isaa jireenya guutuu kan mi’eessudha.

Xumura irratti, barumsi dhaalmaya hin badneefi furtuu hiyyummaa ittiin kuffisnudha. Kanaafuu, dhalootni har’aa barumsa dursa kennuun "Ija Beekumsaa" kanaan addunyaa mara ilaaluun biyya isaa fi ofii isaa jijjiiruuf tattaaffii gochuu qaba. Barumsa jechuun qabeenya hin saamne fi humna hin moofofnedha.

Yaada dabalataa ykn walaloo gabaabaa bifa rimeetiin barreeffame barbaadda?